Cabir bin Hayyan (Arapça: جابر بن حيان, Latince: Geber), 8. yüzyılda yaşamış Fars simyacı, eczacı, filozof, astronom ve fizikçi. Genellikle modern kimyanın öncülerinden biri olarak kabul edilir.
Hayatı ve Kökeni:
Hayatı hakkında kesin bilgiler kısıtlıdır. Çoğu kaynak, onun Tus'da (İran) doğduğunu ve Kufa'da (Irak) yaşadığını belirtir. Babasının bir eczacı olduğu ve Abbasi halifeliğine karşı Şii isyanlarına karıştığı rivayet edilir.
Bilimsel Çalışmaları:
Cabir bin Hayyan'ın çalışmalarının çoğu simya ve kimya üzerine yoğunlaşmıştır. Kimyasal maddelerin sınıflandırılması, damıtma (https://www.nedemek.page/kavramlar/damıtma), kristalleştirme, çözünme gibi laboratuvar tekniklerinin geliştirilmesine önemli katkıları olmuştur. Ayrıca, sülfürik asit (https://www.nedemek.page/kavramlar/sülfürik%20asit), nitrik asit (https://www.nedemek.page/kavramlar/nitrik%20asit), hidroklorik asit gibi önemli kimyasalların keşfinde ve üretiminde rol oynamıştır.
Eserleri:
Cabir'e atfedilen çok sayıda eser bulunmaktadır. Bu eserlerin birçoğu Latinceye çevrilerek Avrupa'da kimya biliminin gelişmesine katkı sağlamıştır. Kitapları arasında "Kitab al-Kimya" (Kimya Kitabı) ve "Kitab al-Sab'in" (Yetmiş Kitap) sayılabilir.
Felsefi Görüşleri:
Cabir bin Hayyan, simyayı sadece bir metal dönüştürme sanatı olarak görmemiş, aynı zamanda evrenin sırlarını çözmeye yönelik bir araç olarak değerlendirmiştir. Elementlerin niteliklerini ve birbirleriyle olan etkileşimlerini inceleyerek, maddenin yapısını anlamaya çalışmıştır.
Mirası:
Cabir bin Hayyan, Orta Çağ İslam dünyasında ve Avrupa'da kimya biliminin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Laboratuvar tekniklerine ve kimyasal maddelerin keşfine yaptığı katkılar, modern kimyanın temellerini atmıştır.
Ne Demek sitesindeki bilgiler kullanıcılar vasıtasıyla veya otomatik oluşturulmuştur. Buradaki bilgilerin doğru olduğu garanti edilmez. Düzeltilmesi gereken bilgi olduğunu düşünüyorsanız bizimle iletişime geçiniz. Her türlü görüş, destek ve önerileriniz için iletisim@nedemek.page